Op zaterdag 1 augustus 2026, op de (bediscussieerde) Internationale Dag van de Belgische Friet, krijgt de bekendste kleine plassende Brusselaar, Manneken Pis, een gloednieuw kostuum: dat van friturist. Hij ontvangt bovendien een ere‑onderscheiding van de Nationale Orde van de Gouden Puntzak van de Nationaal Verbond van Frituristen. In datzelfde weekend zet Home Frit’ Home gratis de deuren van zijn Micro Frietmuseum open om op eigen wijze het verhaal te vertellen van de Belgische friet en de Frietkotcultuur.

Het beeldhouwwerk dat aan het einde van de 17de eeuw aan Jérôme Duquesnoy wordt toegeschreven, is al lang veel meer dan een fontein: het belichaamt de vrijgevochten en onafhankelijke geest van de Brusselaars. Tal van legendes doen de ronde over Manneken Pis, waaronder het verhaal dat hij Brussel zou hebben gered van een brand door op het vuur te plassen - een prestatie die tot glimlachen stemt wanneer je de opmerkingen leest van toeristen die verbaasd zijn over hoe «klein» het beeld is en hoe dicht je erbij moet komen om het goed te zien. In de loop der tijd is Manneken Pis een van de meest verspreide beelden van de stad geworden: op postkaarten, gadgets, affiches en souvenirs is hij uitgegroeid tot een figuur die tegelijk populair, toeristisch en diep verankerd is in de Brusselse verbeelding. Als symbool van vrijheid van toon en zelfrelativering leent hij zich graag tot allerhande, ook culinaire, variaties.

Belgische friet, Frietkotcultuur en frituristen zonder uniform

Als Manneken Pis een embleem van Brussel is, dan is de friet een van de grote nationale symbolen van België. De Fritkotcultuur, sinds 2017 door alle officiële geledingen van het Koninkrijk erkend als immaterieel erfgoed, bundelt de tradities en spontane creaties rond frituren in al hun diversiteit, met de ambachtelijke Belgische friet als natuurlijke kern van dit universum. Je ontmoet er frituristen van alle slag, van klassiek tot eigenzinnig, elk met zijn of haar manier van frituren, bedienen en zich kleden, maar zonder echt uniform. Het woord «friturist» (of «frituriste» in het Frans) verwijst naar deze specialisten van de authentieke Belgische friet, maar een duidelijk korpsuniform bestaat eigenlijk niet: sommigen dragen kokskledij, anderen een eenvoudige service‑outfit of straatkledij, zonder consequent herkenbaar teken dat met friet te maken heeft. Waar andere beroepsgroepen zich al van ver laten herkennen, definieert de friturist zich vooral via zijn frituur, de manier van werken en omgaan met klanten, en natuurlijk de kwaliteit van de friet, eerder dan via de garderobe. Dat er speciaal voor Manneken Pis een frituristenkostuum wordt gemaakt, is dan ook een eerbetoon aan de Belgische friet, royaal overgoten met een sausje surrealisme.

Manneken Pis en de friet: een heel Belgische verstandhouding

Al decennialang raakt Manneken Pis «verwikkeld» met de friet, een ander krachtig symbool van het land, en ontstaat een hele beeldtaal waarin kleine plassende jongen en puntzak friet samen opduiken. De iconische fontein wordt zo een bondgenoot van de friet, met een flinke dosis Brusselse humor en tweede graad. Binnen die variaties neemt het personage «Manneken Frites», bedacht door de Brusselse kunstenaar MONK, een bijzondere plaats in. Geïnspireerd door een silhouet van Banksy en eerst «Molotov Pis» gedoopt, brengt deze figuur Manneken Pis samen met de wereld van de friet in een stedelijke, geëngageerde en speelse geste. In 2014 werd «Manneken Frites» voorgesteld in een tentoonstelling in het Micro Frietmuseum van Home Frit’ Home, en in 2015 nam het Museum van de Stad Brussel een beeld van «Manneken Frites» op in de Manneken‑Pis‑collecties.

Een Manneken‑Frites‑stencil in de Bondgenotenstraat 242 in Brussel‑Vorst

Naast het beeld bestaat «Manneken Frites» ook als originele stencil op de muur van de tuin van het Micro Frietmuseum bij Home Frit’ Home in de Bondgenotenstraat 242 in 1190 Brussel‑Vorst, gratis toegankelijk elke eerste weekend van de maand. Deze stencil verwijst naar andere interventies, zoals die op het rolluik van de inmiddels verdwenen frituur Fritkot Bompa in de Kroonlaan 71 in Elsene. Zo ontmoeten Manneken Pis, friet en stad elkaar letterlijk op de Brusselse gevels en combineren ze de herinnering aan verdwenen frituren met hedendaagse creaties.

«Frieten en religie»: Manneken, Jeanneke en de friet in het Micro Frietmuseum Brussel

In de tentoonstelling «Frieten en religie», die precies op zaterdag 1 augustus (13u30–18u30) en zondag 2 augustus 2026 (13u30–18u00) haar laatste dagen beleeft in het Micro Frietmuseum van Home Frit’ Home, duikt Manneken Pis opnieuw op. De oud‑journalist en televisiepresentator Jean‑Claude Defossé‑Dubié, tevens schilder, stelt er onder meer het werk «Jeanneke Pis et les marchands de bobards» (olieverf op doek, 2017–2025) tentoon. Op deze canvas roepen Manneken Pis en zijn tegenhanger Jeanneke Pis, twee «enfant terribles» van Brussel, de friet te hulp om een rebelse, vrijgevochten en zelfrelativerende geest te bevestigen. Ook hier is de friet meer dan een bijgerecht: ze wordt een symbolische bondgenoot in een landschap waar mythen, overtuigingen en verhalen elkaar met humor kruisen.

Van Manneken Frites tot Manneken Frit’: wanneer Manneken Pis frituurlogo wordt

De relatie tussen Manneken Pis en friet beperkt zich niet tot kunst: ze duikt ook op in de commerciële wereld van de frituren. Soms wordt Manneken Pis zelfs het uithangbord van een frituur en is hij niet langer alleen een Belgisch symbool, maar een leverancier van frietbeelden, vaak gestandaardiseerd. In Brussel kom je hem onder andere tegen bij de frituur «Manneken Frites» in de Middenstraat 30 in het centrum. In de Duitstalige Gemeenschap, in Hauset, gebruikt de frituur «Manneken Frit’» eveneens de silhouette van de kleine plassende jongen, terwijl in Nederland de keten «Mannekenpis» onder de ondertitel «Verse Vlaamse Friet» aanwezig is in steden zoals Utrecht, Amsterdam, Leidschendam en Den Haag.

1 augustus: frituristenkostuum, Internationale Dag van de Belgische Friet en open deuren bij Home Frit’ Home

Tegen die achtergrond krijgt Manneken Pis op 1 augustus 2026 zijn frituristenkostuum, op de Internationale Dag van de Belgische Friet. Deze herdenkingsdag, met een nogal onduidelijke oorsprong, was al het onderwerp van een artikel op de site van Home Frit’ Home, waarin de vraag wordt gesteld of deze «Internationale Dag» niet vooral een «Belgische grap» is: "1 augustus, Internationale Belgische Frietdag: een Belgische grap?".

Op zaterdag 1 augustus (13u30–18u30) en zondag 2 augustus 2026 (13u30–18u00) openen Home Frit’ Home en zijn Micro Frietmuseum in Brussel‑Vorst gratis de deuren voor het publiek. Bezoekers kunnen er de stencil «Manneken Frites» van dichtbij bekijken, de tentoonstelling «Frieten en religie» ontdekken en andere manieren leren kennen waarop het verhaal van friet en symbolen wordt verteld, soms ernstig, soms met een knipoog. Gedurende het hele weekend wordt bovendien de cultkortfilm «Fritland» (1985, Super 8) van Yves Warson en Gilles Houben in lus vertoond. Deze roadmovie in het universum van de frituren doorheen het hele Koninkrijk, van het einde van de jaren 1970 tot het prille begin van de jaren 1980, verlengt het bezoek met een gefilmd traject langs de Frietkotcultuur. Tussen Manneken Pis in frituristenkostuum en het Micro Frietmuseum Brussel in gratis open deur belooft dit eerste weekend van augustus 2026 een bijzonder Belgische duik in de wereld van friet, frituristen en hun vele variaties.